Paragraaf EU-subsidies

Kansen voor West is het samenwerkingsverband tussen de vier Randstedelijke provincies (Noord- en Zuid-Holland, Utrecht en Flevoland) en de vier grote steden Amsterdam, Den Haag, Rotterdam en Utrecht (P4G4). Het samenwerkingsverband voert het Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling (EFRO) voor landsdeel West uit. Doel is om de regionale economie in de Randstad een innovatieve en duurzame impuls te geven. Dit gebeurt door het verstrekken van subsidies aan bedrijven, kennisinstellingen en overheden in de regio. In totaal komt er voor de provincie Zuid-Holland € 41,2 miljoen aan EFRO-middelen beschikbaar voor de periode 2021-2027. Dit bedrag wordt door het Ministerie van Economische Zaken en Klimaat (EZK) aangevuld met € 9 miljoen aan rijkscofinanciering.

De provincie ziet de beschikbare EFRO-middelen als een eenmalige aanvulling op haar gewone begrotingsmiddelen en programmeert deze budgetlijnen op integrale wijze met de eigen middelen door ze te koppelen aan de beleidsambities van de provincie. In de ‘Zuid-Hollandse openstellingsstrategie’ hebben Gedeputeerde Staten vastgesteld op welke thema’s de provincie de beschikbare EFRO- en Rijksmiddelen wil inzetten in deze programmaperiode (2022-2027) en ook wanneer deze worden opengesteld. De provincie zet met Kansen voor West III in op drie inhoudelijke thema’s die overeenkomen met verschillende beleidsambities:

Innovatie

• Ambitie 4: Een concurrerend Zuid-Holland

Verduurzaming van het Haven Industrieel Complex (industrie)

• Ambitie 3: Schone energie voor iedereen
• Ambitie 4: Een welvarend Zuid-Holland

Verduurzaming van de gebouwde omgeving (energie)

• Ambitie 3: Schone energie voor iedereen

In 2025 op de thema’s Innovatie en Energie middelen opengesteld. Het programma Kansen voor West III werkt met twee openstellingsmomenten per jaar. Zuid-Holland heeft alleen openstellingen gedaan in de ronde van november.

Openstellingsronde 10 november 2025
Op het thema Innovatie zijn middelen opengesteld voor de doorontwikkeling van Fieldlabs, voor de stimulering van grootschalige innovatietrajecten en voor de stimulering van circulaire innovaties. Daarnaast zijn er middelen opengesteld om bestaande regelingen op te hogen voor de bundelvouchers voor fieldlabs en campussen en voor het innovatieprogramma Zorgtech.
Op het thema Energie zijn middelen opengesteld voor de verduurzaming van maatschappelijk vastgoed en de ophoging van de bestaande regeling voor warmteopslag en slimme warmtesystemen.

Er zijn eind 2025 nog geen middelen toegekend, omdat het beoordelingsproces nog loopt. De verwachting is dat het volledig opengestelde EFRO-budget in 2026 wordt toegekend.

Het Just Transition Fund (JTF) is een EU-fonds dat bijdraagt aan de overgang naar een klimaatneutraal Europa. Het JTF wil regio’s steunen die sterk afhankelijk zijn van inkomsten en werkgelegenheid uit fossiele brandstoffen. Dat kan door de regio’s te helpen om op een rechtvaardige en gelijkwaardige manier de energietransitie in te gaan. Een transitie die rekening houdt met de sociale en de economische aspecten en met de milieueffecten.
In totaal is er voor de regio Groot-Rijnmond € 58,5 miljoen aan JTF-middelen beschikbaar voor de periode 2021-2027. Dit bedrag wordt door het ministerie van EZK aangevuld met € 5 miljoen aan Rijkscofinanciering. Van het totale bedrag is er in vanaf de start van het programma tot en met 2025 € 55,6 miljoen budget opengesteld voor aanvragen.
De provincie Zuid-Holland gaat samen met de gemeente Rotterdam over de inzet van deze middelen. De provincie en gemeente hebben samen met belanghebbenden een regionaal Transitieplan (TJTP) opgesteld. Dat is door beide colleges vastgesteld en ter goedkeuring aan de Europese Commissie aangeboden. Het Transitieplan focust op drie sporen die corresponderen met verschillende beleidsambities:

Spoor 1: Vernieuwen en versterken van de regionale economie met nieuwe, duurzame en/of circulaire industriële ketens

• Ambitie 3: Schone energie voor iedereen

Spoor 2: Versnellen van de transitie met investeringen in technologie, systemen en infrastructuur tot decarbonisatie van bestaande industriële ketens

• Ambitie 3: Schone energie voor iedereen
• Ambitie 4: Een welvarend Zuid-Holland

Spoor 3: Een wendbare, weerbare beroepsbevolking

• Ambitie 4: Een welvarend Zuid-Holland

Openstellingsstrategie 2025
Gedeputeerde Staten en het college van burgemeester en wethouders van Rotterdam hebben in juli 2025 een nieuwe openstellingsstrategie voor 2025 vastgesteld, waarin wordt aangegeven wanneer en waarvoor de middelen worden opengesteld. De openstellingsstrategie voorziet in een nieuwe openstelling voor de industrie (Spoor 1 en 2), een ophoging van de scholingsvouchers, en een verhoging van de openstelling voor de arbeidsmarkt (Spoor 3).

Openstellingen 2025
Nieuwe openstelling
In oktober 2025 is er een openstellingsronde geweest voor Spoor 1 en 2, waarbij € 14,1 miljoen beschikbaar is gesteld. Om extra kosten te realiseren en extra projecten te ondersteunen, wordt het laatste deel van het programma en de vrijval van eerdere openstellingen, opengesteld. Daarnaast worden het restant van de Rijkscofinanciering en overprogrammering vanuit de provincie beschikbaar gesteld voor de openstelling.
De openstelling bestaat uit de volgende onderdelen voor de jaarstukken: restbudget en vrijval januari 2023, prognose vrijval januari 2023, restant Rijkscofinanciering, en overprogrammering provincie. De gecombineerde openstelling voor Spoor 1 en 2 richtte zich op de economische transitie van het HIC. Er zijn nog geen projecten goedgekeurd; er zitten 16 projecten in verschillende fases van de beoordeling. De openstelling is overvraagd en er is op dit moment geen budget meer beschikbaar voor nieuwe aanvragen.

Verhoging bestaande openstelling
Het budget voor de openstelling Spoor 3 AUG23 – scholingsvouchers, verhoogd met €100.000. Het totale budget voor de scholingsvouchers komt daarmee op €600.000. Er zijn in totaal 3 projecten goedgekeurd en is nog € 0,3 miljoen beschikbaar voor nieuwe aanvragen.

Voor de bestaande openstelling april 2024 van Spoor 3 is er € 5,8 miljoen aanvullend budget toegevoegd, wat bestaat uit vrijgevallen middelen, de flexibiliteitsbijdrage en een overprogrammering vanuit de gemeente Rotterdam. Het totale budget van de openstelling wordt daarmee €13,3 miljoen. De middelen voor de openstelling voor Spoor 3 zijn beschikbaar gesteld voor de transitie van de arbeidsmarkt.
Er zijn 5 projecten goedgekeurd en er zitten 5 projecten in verschillende fases van de beoordeling. Er is op dit moment € 2,7 miljoen beschikbaar voor nieuwe aanvragen.

Het GLB-NSP staat voor het Nationaal Strategisch Plan ter uitvoering van het Europese Gemeenschappelijke Landbouwbeleid. De uitvoering vindt plaats in de periode 2023 tot en met 2027 door het Ministerie van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur (LVVN) en de twaalf provincies. De waterschappen dragen financieel bij.

De doelen van GLB-NSP hebben betrekking op een slimme veerkrachtige landbouw, bodem, water, lucht, biodiversiteit en klimaat en dierenwelzijn en brede plattelandsontwikkeling. Ook kennisverspreiding, innovatie en netwerkvorming zijn doelen van het GLB-NSP.

Het GLB-NSP bestaat uit verschillende onderdelen die zijn onderverdeeld in twee pijlers:

• De eerste pijler (Europees Landbouw Garantie Fonds, ELGF) heeft een omvang van totaal circa € 2,8 miljard voor Nederland. Met het ELGF worden de basis inkomenssteun, waaronder de aanvullende steun voor jonge landbouwers, de ecoregeling en sectorale interventies voor de Bijenteelt en Groente en Fruit gefinancierd. Dit zijn regelingen die voor heel Nederland van toepassing zijn en die door het ministerie van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur (LVVN) worden uitgevoerd.
• De tweede pijler (Europees Landbouw Fonds voor Plattelandsontwikkeling, ELFPO), heeft een omvang van totaal € 1,9 miljard voor Nederland. Met het ELFPO worden het Agrarisch natuur- en landschapsbeheer (ANLb) en investeringen in bedrijfsmiddelen, inrichtingsmaatregelen op en buiten landbouwbedrijven, samenwerking voor innovaties en LEADER gefinancierd.

De provincie Zuid-Holland geeft uitvoering aan een deel van de middelen onder pijler 2 - ELFPO. Het gaat in totaal om € 64 miljoen aan EU-middelen. Inclusief de nationale cofinanciering (waaronder van de provincie) komt het totale budget uit op € 107,6 miljoen dat door de provincie onder pijler 2 wordt geprogrammeerd.

Van de € 64 miljoen EU-middelen onder pijler 2 is voor het ANLb in totaal voor de periode 2023 tot en met 2028 een kleine € 40 miljoen aan EU-middelen beschikbaar. De cofinanciering vanuit de provincie is ruim € 20 miljoen (vanuit ambitie 5), vanuit de waterschappen circa € 1,5 miljoen. In 2024 en 2025 is er extra nationaal geld beschikbaar gekomen, waarmee het ANLb per 2025 en per 2026 heeft kunnen uitbreiden. In 2025 was het totaal aan beschikte middelen voor deze regeling € 65,4 miljoen.

Van de € 64 miljoen EU-middelen is ongeveer € 24 miljoen aan EU-middelen beschikbaar voor de onderdelen (hierna: interventies) gericht op investeringen in bedrijfsmiddelen, inrichtingsmaatregelen op en buiten landbouwbedrijven, samenwerking voor innovaties en de sociaaleconomische ontwikkeling van het platteland (LEADER). Deze middelen zijn beschikbaar voor de periode 2023 tot en met 2027.

Van de € 24 miljoen EU-middelen hoeft voor € 10 miljoen EU-middelen geen nationale cofinanciering geleverd te worden. De subsidies die hieruit worden gefinancierd, bestaan dus volledig uit EU-middelen. Voor € 14 miljoen EU-middelen is de nationale cofinanciering wel verplicht. De subsidies die hieruit gefinancierd worden, bestaan voor maximaal 43% uit EU-middelen en voor minimaal 57% uit nationale cofinanciering. De nationale cofinanciering wordt geleverd door de provincie. Hiervoor is bij de begroting 2023 circa € 22 miljoen aan provinciale middelen meerjarig gereserveerd uit Ambitie 5. In dit bedrag is ruimte opgenomen voor kansen (zoals overprogrammeren of extra openstellingen met provinciale middelen voor extra resultaten) en risico's (zoals faillissement van een onderneming waardoor een voorschot niet kan worden terugbetaald) die zich kunnen voordoen binnen het programma.

Het totaal aan beschikbare middelen voor de interventies is € 46 miljoen (€ 24 miljoen EU middelen + € 22 miljoen provinciale cofinanciering).

In 2025 zijn middelen opengesteld voor de volgende interventies.