Provinciaal grondbeleid
Kaderstelling grondbeleid
In 2025 zijn de contouren voor de actualisering van de Uitvoeringsnota Grondbeleid opgesteld. Deze nota wordt medio 2026 vastgesteld door Gedeputeerde Staten (GS).
De kaders voor de Uitvoeringsnota Grondbeleid zijn vastgelegd in de Financiële verordening (Fv), die is vastgesteld door Provinciale Staten (PS) op 9 maart 2022. De kaderstellende onderwerpen in deze verordening gaan over:
- provinciaal belang,
- uitgangspunten en kernwaarden,
- strategische grondaankopen en
- financiële kaders en dekking.
De kernwaarden zijn onder meer de verplichting om marktconform te handelen en bij verkopen een gelijk speelveld te organiseren. Dit is onder andere in lijn met het Didam-arrest en de daaropvolgende jurisprudentie.
De uitvoerende onderwerpen, de uitvoeringsregels en de inzet van het grondbeleid zijn bevoegdheden van GS. GS kunnen zo een actief en flexibel grondbeleid voeren dat aansluit bij de dynamiek van de opgaven waar we voor staan. Deze splitsing tussen PS en GS betekent ook dat zowel de Fv als de uitvoeringsnota grondbeleid kan worden aangepast als dat nodig is. In het verlengde hiervan zijn de spelregels (de voormalige handelingskaders) geïntegreerd in de Uitvoeringsnota Grondbeleid. Dat geldt voor de spelregels voor strategische aankopen en strategisch grondbezit, voor pachtuitgifte en voor het handelingskader vervreemding gesubsidieerde grond. Jaarlijks wordt bepaald of de Fv, de Uitvoeringsnota of de spelregels moeten worden bijgewerkt, zodat het grondbeleid aansluit op de dynamiek van de opgaven.
De inzet van het grondinstrumentarium wordt binnen de opgaven bepaald. In de Uitvoeringsnota Grondbeleid wordt het beschikbare grondinstrumentarium beschreven: van verwerving waaronder onteigening, uitgifte, overdracht en beheer tot grond-gerelateerde instrumenten.
Voor de werkzaamheden op het gebied van grondzaken is een afgeschermde digitale omgeving ingericht. Hier kunnen persoonsgegevens en andere vertrouwelijke data veilig worden opgeslagen. Tweemaal per jaar wordt de lijst van gerechtigden met toegang tot deze omgeving gecontroleerd.
Ontwikkelingen 2025
In 2025 is meer en meer duidelijk geworden dat grond belangrijker wordt in de realisatie van onze beleidsopgaven. Grond is bijvoorbeeld nodig voor de stikstofopgave, voor de transitie van landbouw en voor natuurontwikkeling, maar ook voor bijvoorbeeld de windopgave en energievoorziening.
Bij het vaststellen van de Voorjaarsnota 2025 is daarom besloten om het jaarlijkse bedrag waarvoor GS strategische aankopen mag doen op te hogen naar € 45 miljoen door de jaarschijven over de jaren 2024-2026 samen te voegen. Deze aankopen worden gedaan voor rekening en verantwoording van de algemene middelen.