Het beleidsdoel Wonen is vastgesteld in het omgevingsbeleid. De uitwerking van dit beleidsdoel vind je via deze link .
Beleidsprestatie 6-1-1 Voldoende en betaalbare huisvesting voor iedereen
Tussen provincie en Rijk is afgesproken dat in de periode 2022 t/m 2030 in de provincie Zuid-Holland bruto 247.896 nieuwe woningen worden gerealiseerd. Op basis van de regionale behoefteraming vraagt de provincie (samenwerkende) gemeenten een (regionaal) woningbouwprogramma op te stellen dat past bij die behoefte. Het regionale woningbouwprogramma gaat over voorraadontwikkeling, voorraadbeheer, prijsklassen en woningen voor specifieke doelgroepen met een planningshorizon van 10 jaar.
Bij betaalbare woningbouw gaat het om huisvesting voor de doelgroepen van de sociale huursector en om woningen voor de middeninkomensgroep. De provincie stuurt op de volgende doelstellingen: 1) nieuwbouw minimaal 2/3 betaalbare woningbouw (huur en koop); 2) waarvan minimaal de helft sociale huurwoningen, dus minimaal 1/3; en 3) doorgroeien naar minimaal 30% sociale huur in de totale woningvoorraad per gemeente.
De provincie zet daarnaast haar instrumentarium, zoals beleid, subsidies en kennisdeling in voor goede en betaalbare huisvesting van een aantal doelgroepen die in de huidige woningmarkt moeilijk aan een passende woning kunnen komen.
Wat hebben we bereikt?
Sneller nieuwe, betaalbare woningen bouwen
Sinds de woningbouwafspraken in 2023 zijn ondertekend, zijn er bijna 69.000 woningen (bruto nieuwbouw) opgeleverd. Verder zijn meer dan 53.000 woningen inmiddels vergund of is de bouw ervan gestart. Over heel 2025 werden er bijna 13.000 woningen (bruto nieuwbouw) toegevoegd aan de voorraad, waarvan bijna 11.000 nieuwbouwwoningen. Toch moet het bouwtempo fors omhoog. We willen meer en sneller bouwen. Er zijn voldoende plannen in Zuid-Holland en de provincie richt zich op de uitvoering. In 2025 hebben wij een ‘Provinciaal Programma Realisatie Woningbouw’ gestart, waarin provinciale inspanningen om woningbouw te stimuleren gebundeld zijn. Dankzij dit programma kunnen wij gemeenten en corporaties nu nog proactiever stimuleren tot de realisatie van woningen.
Vanuit het programma gaan experts, regio-accounthouders wonen, gebiedsontwikkelaars en woningbouwversnellers dagelijks op pad. Zij hebben een aanjagende functie en helpen knelpunten doorbreken met subsidie, kennis en kunde, brengen partijen bij elkaar en geven input voor bestuurlijke besluitvorming. Daarnaast leveren de trainees uit het traineeprogramma gebiedsontwikkeling gemeenten en corporaties extra capaciteit in het behalen van de woningbouwdoelstellingen.
Het Provinciaal Programma Realisatie Woningbouw bestaat uit drie actielijnen:
- Het versnellen van individuele projecten waarbij de start van de bouw dreigt te vertragen. De focus ligt op de 2.300 vastgestelde plannen.
- Het door innovatie extra toevoegen van woningen en versnellen van realisatie.
- Het uitwerken van gebiedsontwikkelingen waar de provincie achter de transformatie naar woningbouw staat om te komen tot concrete woningbouwprojecten in deze gebieden.
Doorbraken
In 2025 realiseerden we doorbraken in een aantal belangrijke gebiedsontwikkelingen:
Bleizo-West, Lansingerland
De provincie en Lansingerland hebben duidelijke afspraken ondertekend over nieuwe woningen, een locatie voor windenergie, ruimte voor werkgelegenheid en goede wegen in de gemeente. In overeenstemming met deze bestuursovereenkomst is de gemeente Lansingerland gestart met de procedure om de bouw van circa 5.000 woningen mogelijk te maken op Bleizo-West.
De gemeente en de provincie hebben gezamenlijk drie nieuwe locaties aanwezen voor de compensatie van bedrijventerreinen Bleizo-West en voor windenergie is een ontwerp voorkeursbesluit genomen. De wijzigingen zijn verwerkt in de ontwerp herzieningen van het Omgevingsbeleid van 2025. De gemeente heeft bovendien subsidie ontvangen voor maatregelen om de doorstroming op de Provincialeweg N209 te bevorderen.
Maasterras, Dordrecht
Na een intensief traject met Rijk en andere publieke stakeholders (inclusief de provincie), heeft de gemeente Dordrecht in juli 2025 het bestemmingsplan Maasterras fase 1 vastgesteld. In tegenstelling tot het eerdere ontwerpbestemmingsplan (2023) kan dit bestemmingsplan op brede publieke instemming rekenen. Met de provincie is in september een bestuursakkoord gesloten over de bouw van meer sociale woningen en de uitplaatsing van een busremise uit het plangebied. Onderdeel van dit akkoord is een begrotingssubsidie als bijdrage voor de onrendabele top van de 522 sociale woningen op het Maasterras. In totaal omvat Maasterras fase 1 de bouw van 2.088 woningen. Op een andere locatie in Dordrecht worden 105 sociale huurwoningen gerealiseerd door middel van optoppen.
Stougjeswijk, Oud-Beijerland
De Rijksoverheid heeft Stougjeswijk officieel aangewezen als doorbraaklocatie. Hier worden de komende jaren stapsgewijs zo’n 2.500 nieuwe woningen gebouwd. Dankzij het aanwijzen van Stougjeswijk als een doorbraaklocatie is het mogelijk om de woningbouw op deze locatie versneld te starten. Hiermee zetten het Rijk, de provincie Zuid-Holland, de gemeente Hoeksche Waard, vier marktpartijen en woningcorporatie HW Wonen de start van Stougjeswijk officieel in gang.
Cortelande, Zuidplas
In deze jaarrekening staat bij beleidsprestatie 6-2-2 ‘Regie op evenwichtige toedeling functies en/of locaties’ toegelicht wat we in 2025 hebben gedaan in Cortelande.
Thema's
De provinciale inzet voor volkshuisvesting richtte zich in 2025 op de volgende thema's:
Bouwstroom
De provincie ondersteunde de regio’s met de start van nieuwe bouwstromen. Binnen een bouwstroom kopen woningcorporaties en andere opdrachtgevers gezamenlijk (modulaire of industriële) woningen in. Zo komt er meer continuïteit en zekerheid voor aanbieders. Corporaties kunnen hun woningen daardoor sneller, innovatiever en goedkoper realiseren.
Het bundelen van vraag en aanbod gebeurde al binnen de Bouwstroom Haaglanden. Er is binnen deze bouwstroom nog ruimte voor extra locaties. De provincie Zuid-Holland hielp daarbij met werksessies, projectbezoeken en het delen van kennis. In 2025 is een Bouwstroom Nieuwbouw in de stadsregio Rotterdam (via Maaskoepel) gestart.
In Midden-Holland is eind 2025 met partners een verkenning gestart naar de start van een bouwstroom.
Wonen met zorg
Tijdens de Woontop op 11 december 2024 is een afspraak gemaakt waarin betrokken partijen, het Rijk, de provincies, de gemeenten, woningcorporaties en ontwikkelaars zich committeren aan een aanpak voor schaalvergroting en versnelling voor de opgave ouderenhuisvesting. Met hulp van de provincie werken gemeenten de opgave in 2025 verder regionaal uit in hun visie voor woonzorg en in uitvoeringsagenda’s.
Parallel Plannen
De provincie wil ervoor zorgen dat parallel plannen gemeengoed wordt. Met parallel plannen worden processen in de voorbereiding van woningbouwprojecten gelijktijdig uitgevoerd. Dit zorgt voor flinke tijdswinst ten opzichte van volgordelijk uitgangspunten bepalen, rekenen, tekenen, onderzoeken, participatie en afspraken juridisch vastleggen. Doordat parallel plannen tijdswinst oplevert, is er ook minder kans op extra vertraging door veranderende omstandigheden tijdens het traject.
In 2025 organiseerden we twee hackathons, waarbij gemeenten, corporaties en ontwikkelaars gezamenlijk hun woningbouwproject in de snelkookpan gooiden. Ook brachten we parallel plannen voor het voetlicht tijdens kennissessies en een webinar. Mede hierdoor komen steeds meer gemeenten met parallel plannen in aanraking en gaan ermee aan de slag.
Optoppen, aanplakken en uitplinten
Het optoppen van bestaande woningen is een veelbelovende manier om snel betaalbare woningen te realiseren. Het levert een positieve bijdrage aan wijken en buurten: er komt meer draagvlak voor voorzieningen en financiële ruimte voor het verduurzamen van bestaande gebouwen. In 2025 was de provincie een centrale spil bij allerlei optop-initiatieven en is deze mogelijkheid breed onder de aandacht van gemeenten, corporaties en bouwers gebracht.
Flexwonen
De provincie ondersteunt flexwonen om wachttijden te verkorten en om de doorontwikkeling van modulaire bouw te stimuleren. In 2025 zijn in Zuid-Holland ruim 775 flexwoningen gerealiseerd. Daarmee zijn we na Noord-Holland de provincie met de meeste opgeleverde flexwoningen in Nederland. Flexwoningen kunnen een uitkomst bieden voor spoedzoekers, zoals starters, studenten, jongeren, vergunninghouders en gescheiden personen. Met meerdere gemeenten zijn we in gesprek om nog meer flexwoningen te realiseren.
In 2025 stelde de provincie Zuid-Holland €1 miljoen subsidie beschikbaar aan gemeenten om flexwoningen te laten plaatsen voor woningen die als sociale huurwoning in Zuid-Holland worden verhuurd.
Stikstof
We ontwikkelden een manier om anders om te gaan met stikstof: het Atelier Stikstof. Hierbij werkt de provincie Zuid-Holland met een integraal team om concrete projecten van het slot te krijgen. We zetten kennis en expertise in om vastgelopen plannen aan te passen, generieke maatregelen te delen en aangepaste projecten te toetsen op stikstofuitstoot.
In december 2025 vond het eerste Atelier plaats, gericht op het project Krimsloot in Hoek van Holland. Hieruit kwamen drie ontwikkelscenario’s die met de gemeente, ontwikkelaar en de provincie verder worden onderzocht om het project van het stikstofslot te krijgen.
Soortenbescherming
We ontwikkelden een methode om slimmer om te gaan met soortenbescherming, BATMAN (Bouwen Accelereren door Toekomstgerichte Methode voor Aanpak Natuurinclusiviteit). De methode heeft tot doel om makkelijker te bouwen en de leefomgeving van beschermde diersoorten te verbeteren. Om BATMAN te testen, ging een eerste pilot van start in Zoetermeer.
Asielzoekers en statushouders
De Spreidingswet bepaalt dat we in de provincie Zuid-Holland in totaal 19.776 opvangplekken voor asielzoekers moeten realiseren. Eind 2025 hadden onze gemeenten rond de 12.000 plekken gerealiseerd. Daarnaast is een aantal locaties in ontwikkeling. Om het aantal opvangplekken verder te verhogen, stelde de provincie subsidie beschikbaar aan gemeenten voor de realisatie van asielopvang.
De provincie Zuid-Holland werkt nauw samen met gemeenten om ervoor te zorgen dat statushouders een geschikte woning krijgen. Dit zijn vluchtelingen die een verblijfsvergunning hebben gekregen en dus recht hebben op huisvesting in Nederland.
De taakstelling voor de huisvesting van vergunninghouders is in de tweede helft van 2025 voor 61% gehaald. Zuid-Holland scoort hiermee in de middenmoot als we kijken naar het landelijk percentage. Kijken we naar aantallen gehuisveste vergunninghouders, dan heeft Zuid-Holland in die taakstelling verreweg de meeste vergunninghouders gehuisvest (3.220).
Arbeidsmigranten
Wat hebben we bereikt op het dossier arbeidsmigratie:
- Een aanjager en facilitator zijn begonnen met zoeken naar locaties voor de huisvesting van arbeidsmigranten. In de loop van 2026 worden de eerste resultaten van dat onderzoek verwacht.
- De aanjager en facilitator presenteren in 2026 een inventarisatie van initiatieven, kansen en knelpunten bij de huisvesting van arbeidsmigranten. Dit onderzoek is in 2025 gestart.
- We voerden een onderzoek uit naar arbeidsmigratie in Zuid-Holland. De verkenning leidde tot een voorstel voor extra initiatieven van de provincie op het gebied van arbeidsmigratie. In het voorstel voor de herziening 2025 van het omgevingsbeleid is opgenomen dat één persoon per kamer wordt gehuisvest in nieuwe locaties voor arbeidsmigranten.
Wat hebben we daarvoor gedaan?
Algemeen
Ook in 2025 werkten we samen met regio’s aan de regionale woningbouwprogramma’s. In deze programma’s staat hoeveel woningen van welk type, prijsklasse en eigendomsvorm gebouwd moeten worden. We sluiten aan bij de landelijke afspraak dat vanaf 1 januari 2025 minimaal 2 op de 3 nieuwe huizen in de categorie ‘betaalbaar’ vallen. Deze nieuwbouwplanning draagt bij aan het doel om per gemeente toe te groeien naar ten minste 30% sociale huurwoningen in de voorraad.
We doen dat met meerdere subsidies, kennisuitwisseling en de inzet van capaciteit. Ook toetsen we of er genoeg betaalbare en sociale woningen worden gebouwd.
Uitwerking instrumenten woonbeleid
Woondealtafels
We organiseerden het gesprek over de voortgang van woningbouwplannen aan de regionale woondealtafels, de versnellingstafels en met het ministerie van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening.
We hebben voor onze vijf woonregio's woondealtafels georganiseerd. Hierbij spraken we over de actualisering van de woningbouwprogramma's en over de manier waarop we de afspraken uit de realisatieagenda’s in de praktijk kunnen brengen.
Daarnaast hebben we in alle regio's de versnellingstafels bijgewoond en zijn er bijeenkomsten georganiseerd met de voorzitters en secretarissen van deze tafels. Bij deze bijeenkomsten bespraken we knelpunten bij het bouwen van nieuwe woningen en zochten we naar mogelijke oplossingen.
Woningbouwvoorwaarden
Om aan onze ambitieuze woningbouwdoelstellingen te voldoen, is het nodig dat de Rijksoverheid zorgt voor een aantal randvoorwaarden. Het gaat hierbij onder andere om het aanpakken van onrendabele toppen, het verbeteren van de investeringscapaciteit van corporaties, het creëren van stikstofruimte en het tegengaan van netcongestie. In 2025 hebben we in IPO-verband bijgedragen aan een nationaal rapport hierover en we hebben een specifieke rapportage voor Zuid-Holland opgesteld. We lobbyen voor oplossingen voor deze woningbouwvoorwaarden.
Subsidies
Met de Subsidieregeling Wonen Zuid-Holland helpen we gemeenten en corporaties bij de ontwikkeling en realisatie van bouwplannen. Gemeenten konden subsidie aanvragen wanneer zij geld tekortkwamen bij de bouw van sociale- of middenhuurwoningen, woningen voor ouderen, flexwoningen en woningbouwprojecten die in houtbouw worden gerealiseerd. Ook konden zij vanuit de Vliegende Brigade subsidie aanvragen voor het inhuren van personeel om de woningbouw te versnellen. Daarnaast is er een subsidie voor het creëren van meer plekken voor asielopvang.
Het subsidieplafond bedroeg in 2025 € 26,9 miljoen. In totaal is in 2025 voor € 30,2 miljoen aan subsidies aangevraagd. Er is duidelijk een behoefte aan deze subsidies. Door deze subsidiemogelijkheid aan te bieden maakte de provincie de realisatie van de volgende woningen mede mogelijk:
- Circa 2.245 sociale huurwoningen door subsidieverlening uit de Knelpuntenpot sociale huur. Het totaal beschikbare subsidiebedrag was € 10,8 miljoen en is met € 1,7 miljoen overvraagd.
- Circa 525 huurwoningen voor middenhuur door subsidieverlening vanuit de Knelpuntenpot middenhuur. Het totaal beschikbare subsidiebedrag was € 1,9 miljoen. Het subsidiebedrag is volledig benut.
- 705 huurwoningen (zowel sociale huur als middenhuur) voor ouderen waarvan 437 gesubsidieerd vanuit de Woonvormen senioren regeling. Het totaal beschikbare subsidiebedrag van € 2,6 miljoen is volledig benut.
- 403 sociale huurwoningen in hout waarvan 228 gesubsidieerd door subsidieverlening vanuit Opschalen houtbouw sociale huurwoningen. Het totaal beschikbare bedrag van € 1,5 miljoen kent een restant van € 132.000,-.
- 160 flexwoningen in het sociale huursegment zijn gesubsidieerd vanuit Stimulering flexwoningen. Het totaal beschikbare subsidiebedrag van € 1 miljoen kent een klein restant van € 40.000,-.
Andere subsidies die binnen deze beleidsprestatie zijn verleend:
- Er zijn 85 subsidieaanvragen ontvangen voor het inhuren van personeel om versnelling van de woningbouw mogelijk te maken via de Vliegende Brigade. Het totale bedrag van deze aanvragen was hoger dan het bedrag dat in de subsidiepot zat. Het beschikbare subsidiebedrag was € 7,75 miljoen, het totaal aan aangevraagde bedragen was € 0,9 miljoen hoger.
- We verleenden subsidie aan 5 plannen voor de plankosten voor collectieve wooninitiatieven. Verenigingen, woningcorporaties en stichtingen kunnen deze subsidie aanvragen voor het opstellen van een projectplan ten behoeve van een collectief wooninitiatief. Met de subsidie kunnen deze plannen verder worden uitgewerkt. Het subsidiebudget van € 75.000,- is hierdoor helemaal gebruikt.
- Er is één subsidieaanvraag ontvangen en verleend voor Drinkwaterbesparing sociale huurwoningen. Het totaal beschikbare subsidiebedrag van € 78.000,- is volledig benut.
- Er zijn 13 subsidieaanvragen ontvangen voor de inhuur van personeel om de realisatie van plekken voor asielopvang te versnellen. Het totaal beschikbare subsidiebedrag van € 965.000,- is nagenoeg volledig benut.
- Vanuit het ministerie van Vokshuisvesting en Ruimtelijke Ordening hebben wij eind 2024 een SPUK-woondeals ontvangen. SPUK staat voor SPecifieke UitKering. Vanuit deze middelen is begin 2025 € 600.000,- beschikbaar gesteld aan de vijf woondealregio's om de uitvoering van de woondeals en de versnellingstafels te organiseren. Vanuit elke woondealregio is een aanvraag ontvangen, waarmee het volledig bedrag wordt benut.
Kennisdeling en netwerkvorming
De provincie deelt kennis en kunde over woningbouw met gemeenten en corporaties. We nemen het initiatief voor nieuwe samenwerkingsverbanden en brengen partijen bij elkaar. In 2025 zetten we hiervoor onder anderen de volgende middelen in:
- We bespraken de woningbouw in het ‘Netwerk koepels/samenwerkende woningcorporaties-PZH’. Dit netwerk kwam vier keer ambtelijk en twee keer bestuurlijk bijeen. We spraken onder meer over de versnelling van woningbouw, de investeringscapaciteit, de afstemming van programmering, belemmeringen woningbouw, het actieplan optoppen en was er een uitwisseling van kennis en ervaring.
- Om parallel plannen te bevorderen, organiseerden we twee hackathons. Hierbij brachten projectteams binnen één dag hun woningbouwproject in een stroomversnelling, doordat zij in het planproces parallel gingen schakelen. Ook organiseerden we een webinar over dit onderwerp.
- We organiseerden twee excursies om partijen te inspireren om bouwstromen op te starten.
- We organiseerden de eerste ‘Inspiratie op locatie’ excursie, waarbij woningbouwprofessionals elkaar ontmoeten en leren van goede voorbeelden.
- Tijdens de Zuid-Hollandse Woonconferentie kwamen woningbouwbestuurders samen. We deelden inspirerende voorbeelden en bespraken de knelpunten.
- We organiseerden een webinar en diverse bijeenkomsten bij gemeenten over betaalbaar bouwen. Op basis van deze bijeenkomsten publiceerde Platform31 in opdracht van de provincie twee artikelen.
- We organiseerden ook webinars over flexibel omgaan met parkeernormen, parallel plannen en netbewust bouwen.
- We organiseerden een inspiratie- en werksessie Wonen, Welzijn & Zorg, met als doel stappen te zetten van visie naar uitvoering.
- We publiceerden het online magazine Doorbouwen aan Zuid-Holland.
- We verspreidden maandelijks de nieuwsbrief Wonen.
- We organiseerden in 2025 voor de tweede keer de Betaalbaar Wonen Pijs. Hiermee zette de provincie betaalbare, gerealiseerde woningbouwprojecten in het zonnetje.
Expertteam Realisatie Woningbouw
Het Expertteam Realisatie Woningbouw heeft in 2025 43 van de 50 Zuid-Hollandse gemeenten geholpen bij de verschillende uitdagingen rondom de woningbouwvoorwaarden. De experts hebben bij woningbouwprojecten bijgedragen om tot een snellere start van de bouw en daarmee realisatie van woningen te komen.
Traineeship Gebiedsontwikkeling
In 2025 is na twee jaar de eerste lichting trainees gebiedsontwikkeling uitgestroomd. Negen trainees zijn doorgestroomd in de krappe arbeidsmarkt van de (publieke kant van de) ruimtelijke sector in Zuid-Holland. Zo draagt dit traineeship ook bij aan het bemensen van de opgave op lange termijn, waar capaciteit nu vaak een knelpunt is. We hebben trainees gekoppeld aan projecten waar we versnelling op willen en waar start bouw voor 2030 haalbaar moet zijn.
De tweede lichting trainees is in september 2025 begonnen aan hun tweede opdracht. Ook is de opzet gemaakt voor de derde lichting, die januari 2026 is gestart.
Omgevingsbeleid
In de herziening 2025 van het omgevingsbeleid zijn de volgende wijzigingen voorgesteld die van belang zijn voor de woningbouw:
- De rol inzake huisvestingsverordeningen is veranderd.
- Er zijn technische wijzigingen doorgevoerd ten aanzien van de definitie van ouderenhuisvesting, huurprijzen sociale huur en betaalbare koop.
- De sturing op voldoende locaties voor asielopvang is verder uitgewerkt.
- Ook is het huisvestingseffect bij nieuwe economische ontwikkelingen (arbeidsmigranten) aangescherpt.
- De beleidsprestatie Toekomstbestendig Bouwen is opgegaan in de Beleidsprestatie 6.1.1: ‘Voldoende en betaalbare huisvesting voor iedereen’.
Vaststelling door Provinciale Staten is voorzien in 2026.
Ouderen en aandachtsgroepen
In 2025 zette de provincie zich op diverse manieren in voor het realiseren van wonen met zorg.
- We hielpen gemeenten bij het opstellen van regionale woonzorgvisies. In zo'n visie combineren regio's de thema's wonen, zorg, welzijn en ruimtelijke ordening ten behoeve van ouderen en aandachtsgroepen. De verwachting is dat deze processen in 2026 klaar zijn.
- Vanuit de Vliegende Brigade Subsidie ondersteunden we onder andere Midden-Holland en Haaglanden bij het opstellen van de regionale Woonzorgvisie en een bijbehorende uitvoeringsagenda.
- Er was € 2,5 miljoen beschikbaar voor de provinciale subsidieregeling Woonvormen Senioren. De regeling richt zich op de realisatie van geclusterde woonvormen met inpandige ontmoetingsruimte.
- We ondersteunden de Stichting Thuis in Welzijn in de ambitie om thuishuizen te realiseren. Deze zogenaamde ‘studentenhuizen voor senioren’ zijn een kleinschalige woonvorm voor senioren, die zelfstandig wonen maar wel een woonkamer en keuken delen. De thuishuizen zijn een innovatieve manier om vereenzaming onder ouderen met een beperkt budget tegen te gaan. In 2025 jaar is in ieder geval één thuishuis geopend en er was veel media-aandacht voor het initiatief.
- De provincie voert de regie over de verdeling van aandachtsgroepen over gemeenten. In 2025 inventariseerden we hoe ver gemeenten zijn met het opstellen van uitvoeringsagenda’s voor de huisvesting van aandachtsgroepen. Hiermee hebben we zicht gekregen op waar gemeenten staan en welke ondersteuning zij verder nodig hebben. In 2026 reiken we instrumenten aan om dit beleid verder vorm te geven.
- We maakten daarom in 2025 een begin met de ontwikkeling van een kaartapplicatie die gemeenten en corporaties helpt bij het vinden van geschikte locaties voor de huisvesting van doelgroepen en het beter benutten van de bestaande woningvoorraad.
Vergunninghouders
We voeren bestuurlijke en ambtelijke gesprekken en adviseren over opties en scenario’s om de taakstelling te halen. Door middel van interbestuurlijk toezicht (IBT) zien we erop toe dat gemeenten statushouders huisvesten. Hierbij hanteren we de interventieladder IBT, die landelijk tussen Rijk, IPO en VNG is afgesproken. De ladder geeft de verschillende processtappen weer, vanaf signaleren en informatie opvragen tot en met juridische interventie.
Huisvesting arbeidsmigranten
Bij initiatieven voor huisvesting die voor advies bij de provincie langskomen kijken we mee naar locaties en mogelijkheden.
In 2025 zijn de volgende activiteiten geweest voor arbeidsmigratie:
- We hebben gemeenten gevraagd om in beeld te brengen wat de behoefte aan ‘arbeidsmigrantenbedden’ is en hoe hierin wordt voorzien.
- Samen met onder meer de provincie Limburg en de gemeenten Rotterdam, Den Haag en Steenbergen overhandigden we het Actieplan (voorheen bidbook) arbeidsmigranten aan Tweede Kamerleden. Het actieplan bevat concrete voorstellen over arbeidsvoorwaarden, huisvesting en de aanpak van uitbuiting.
- We voerden gesprekken in Den Haag, Rotterdam en Westland over een mogelijke samenwerking tussen partijen om de huisvesting aan te jagen.
- We lobbyden bij de Rijksoverheid voor verbeterde huurcontracten en een betere registratie van arbeidsmigranten.
Jongeren en senioren
Medio 2025 is een aanjager jongerenhuisvesting gestart. De aanjager werkt aan een plan voor de stimulering van een aantal nieuwe locaties voor jongerenhuisvesting op basis van informatie over goede voorbeelden van jongerenhuisvesting.
De aanjager zet zich in voor de totstandkoming van nieuwe geclusterde woonvormen voor senioren, mogelijk in combinatie met jongeren. De aanjager concentreert zich op initiatieven voor geclusterde woonvormen die zijn vastgelopen en probeert deze vlot te trekken.
Beleidsprestatie 6-1-2 Toekomstbestendig bouwen
Met toekomstbestendig bouwen wil de provincie zorgen voor een prettige, gezonde en veilige leefomgeving. In ruimtelijke visies en plannen verwoorden wij hoe ruimtelijke ontwikkelingen toegerust kunnen zijn op de gevolgen van klimaatverandering, hoe een energiepositieve bijdrage kan worden gerealiseerd, hoe klimaatadaptatie kan worden aangepakt, hoe bodemdaling kan worden tegengegaan, hoe invulling kan worden gegeven aan natuurinclusiviteit, circulariteit, emissieloze bouw, hoe drinkwaterbesparing kan worden gerealiseerd en hoe kan worden bijgedragen aan een bebouwde leefomgeving die een gezonde en veilige leefstijl ondersteunt.
Tevens zet de provincie in op versnelling van de realisatie van toekomstbestendige woningbouw. Dit doen wij vanuit verschillende rollen, met het aanbieden van gerichte steun aan gemeenten en woningcorporaties.
Wat hebben we bereikt?
Toekomstbestendig bouwen gaat over klimaatadaptatie, netbewust bouwen, tegengaan van bodemdaling, natuurinclusiviteit, circulariteit, drinkwaterbesparing en het bouwen van leefomgeving die een gezonde en veilige leefstijl ondersteunt. De provincie biedt hiervoor gerichte steun aan gemeenten en woningcorporaties, zodat woningbouwprojecten sneller kunnen worden gerealiseerd. Met onze subsidie Vliegende Brigade en het provinciale Expertteam Toekomstbestendig Bouwen hielpen we gemeenten en woningcorporaties hierbij.
Het programma Toekomstbestendig Bouwen is in 2025 opgegaan in het programma Realisatie Woningbouw. Daarbij is het accent komen te liggen in voortgang in concrete projecten. Daarop aansluitend zijn de experts van het Expertteam Toekomstbestendig Bouwen onderdeel geworden van het in 2025 nieuw opgerichte Expertteam Realisatie Woningbouw. In dit expertteam zijn, naast toekomstbestendig bouwen, ook andere expertises vertegenwoordigd die nodig zijn om woningbouw te realiseren.
Wat hebben we daarvoor gedaan?
Algemeen
Het jaar stond in het teken van verbreding en versterking van toekomstbestendig bouwen binnen en buiten de organisatie. De onderwerpen binnen toekomstbestendig bouwen zetten we vooral in om knelpunten in de realisatie op te lossen. Hierbij leggen we het accent op slimme oplossingen om problemen in de realisatie aan te pakken en die schaalbaar zijn naar meerdere projecten. Je kan denken aan netbewust bouwen waardoor je netcongestie problematiek en daarmee vertragingen kan voorkomen. We hebben daarvoor onder andere het volgende gedaan:
- Het Convenant Toekomstbestendig bouwen hebben we verder ontwikkeld en is uitbesteed aan een derde partij. Inmiddels werken we daarvoor samen met 150 andere partijen in de overheids-, bouw- en financiële wereld.
- We organiseerden bijeenkomsten met gemeenten en ontwikkelaars. Dit waren 24 workshops en 1 webinar.
- We ondersteunden cartografe Carlijn Kingma bij het project ‘De machinerie van de volkshuisvesting’. Kingma onderzocht de oorzaken van de wooncrisis en vatte deze samen in het kunstwerk De Machinerie van de Volkshuisvesting.
- Samen met het Rijk werkten we aan de Samenwerkingsagenda Toekomstbestendige Gebiedsontwikkeling.
- Er was subsidie beschikbaar voor houtbouw en voor drinkwaterbesparing bij sociale woningbouwprojecten onder de Subsidie Regeling Wonen.
- Met externe partijen en andere overheden werkten we aan een boek met goede voorbeelden van Toekomstbestendig Bouwen.
- We bereiden gemeenten en woningcorporaties voor op regelgeving van nu en op regelgeving die nog in de maak is. Hierbij ging het onder andere over regels rondom stikstof.